Tam, gdzie nas nie ma

Film, scenariusz fabularny
Jerzy pali oparty o pień drzewa. Rozżarzony papieros raz na jakiś czas oświetla mu twarz. Choć słyszy i dostrzega zbliżającego się Jarosława, nie rusza się z miejsca ani go nie przywołuje. Powoli odwraca się w jego stronę i zaciąga się obficie. Żar jaśnieje w ciemności.
Jarosław podchodzi do Jerzego i podaje mu rękę na przywitanie. Wyciąga z kieszeni papierośnicę i odpala swojego papierosa od papierosa Jerzego. Palą w milczeniu. To trwa.
JAROSŁAW: Kobiety nie potrafią tak palić.
JERZY: Za dużo przy tym ględzą.
Obaj się uśmiechają.
JAROSŁAW: Jak syn? Żona?
JERZY: Zabroniła mi u pana pracować.
JAROSŁAW: Jeszcze nic nie proponowałem.
Nagrody

SCRIPT PRO 2025 – I Nagroda Stowarzyszenia Filmowców Polskich w kategorii FILM 

Uzasadnienie Jury:
Za zniuansowane i przejmujące ukazanie historii zakazanej miłości sławnego pisarza Jarosława Iwaszkiewicza i młodego robotnika budowlanego oraz umiejętne przedstawienie realiów PRL–u. A także stworzenie wielowymiarowych, pełnokrwistych postaci, które przechodzą wiarygodne i poruszające przemiany.

Scenariusz wyrasta z wieloletniej fascynacji autorki opublikowanymi listami Jarosława Iwaszkiewicza do Jerzego Błeszyńskiego, zebranymi w tomie Wszystko jak chcesz. Ta korespondencja, niezwykle szczera i intensywna, była dla niej pierwszym impulsem twórczym. Najpierw doprowadziła do powstania sztuki Życie intymne Jarosława, napisanej wraz z Michałem Kurkowskim, wystawionej przez Kubę Kowalskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku i opublikowanej w „Dialogu”. Kilka lat później z tej samej fascynacji narodził się scenariusz filmowy, który stał się podstawą doktoratu realizowanego w Szkole Filmowej w Łodzi – projektu badającego film biograficzny jako przestrzeń dla metodologii post–queer.

Tekst scenariusza powstał na podstawie kilkuletniego, pogłębionego researchu obejmującego dzienniki, listy i archiwalia dotyczące Jarosława Iwaszkiewicza oraz Jerzego Błeszyńskiego. Prace nad materiałem uzupełniły wizyty w Stawisku – miejscu kluczowym dla biografii pisarza – oraz rozmowy z literaturoznawcami, biografami, archiwistami i badaczami kultury powojennej Polski. Zebrane źródła pozwoliły stworzyć narrację, która łączy precyzję historyczną z afektywnie uważnym spojrzeniem na queerową historię epoki, a jednocześnie pozostaje w dialogu ze współczesnymi kierunkami rozwoju teorii i sztuki queer.

Film rozgrywa się w Polsce lat 50., w świecie literackich elit i politycznych zależności PRL–u. Jarosław Iwaszkiewicz – uznany pisarz i poseł – prowadzi na Stawisku życie pozornie stabilne, otoczony rodziną i środowiskową estymą. Ten porządek rozpada się, gdy poznaje Jerzego Błeszyńskiego – młodego robotnika, którego charyzma, brawura i uroda natychmiast go fascynują. Dzieli ich wszystko: wiek, klasa społeczna, doświadczenie, lecz łączy napięcie, które szybko przeradza się w obsesję.

Jerzy pojawia się i znika, korzysta z hojności pisarza, ale nie oferuje wzajemności, o którą Jarosław rozpaczliwie zabiega. Jest mężem i ojcem, wikła się w romanse z kobietami, a jednocześnie wraca do Iwaszkiewicza, kiedy tego potrzebuje. Ich relacja przypomina grę o nierównych zasadach, w której Jerzy zawsze zachowuje kontrolę.

Gdy zapada na gruźlicę, Iwaszkiewicz rzuca się w ratowanie ukochanej osoby, finansuje leczenie, wysyła Jerzego do sanatoriów. Jednak Jerzy nadal wymyka się jego opiece – nie przyznaje się do choroby, nie zmienia trybu życia, przenosi się do Bydgoszczy, by być z inną kobietą. Pisarz znajduje go tam wyniszczonego, niemal niepodobnego do siebie. Po śmierci Jerzego Iwaszkiewicz zostaje z poczuciem straty, której nic nie potrafi wypełnić.

Film stanowi analityczną rewizję homoseksualności w warunkach systemowej ciszy, ukazując lata 50. nie poprzez pryzmat politycznych narracji, lecz poprzez afekty, relacje i codzienne praktyki, które pozwalają zreinterpretować zarówno mit Iwaszkiewicza, jak i kulturowy pejzaż epoki.

Reżyseria

Arek Biedrzycki

Tekst

Magda Kupryjanowicz

Produkcja

Furia Film

Małgorzata Małysa

Karolina Galuba

Zdjęcie

Filip Radwański

następny projekt
Korzystam z anonimowych danych do analizy ruchu na stronie. Więcej szczegółów w Polityce prywatności.
Akceptuje
Rezygnuje