Wood, Wood, Wood – Nothing’s Ever Good

Spektakl to finał wieloletniego międzynarodowego projektu eksplorującego Puszczę Białowieską – ostatni naturalny las Europy, rozciągający się na granicy Polski i Białorusi. Odsłania niezwykłe bogactwo biologiczne puszczy, ale obnaża też jej mroczne oblicze: las nie jest tylko romantyczną idyllą, lecz także sceną przemocy i złożonym archiwum pamięci oraz oporu.

Projekt wyrasta z dokumentalnych badań polsko–niemieckiego zespołu, prowadzonych w sercu Puszczy Białowieskiej – poprzez uważną obserwację natury oraz rozmowy z naukowcami, historykami, leśnikami, aktywistkami i mieszkańcami regionu. Punktem wyjścia stał się 5,5–metrowy stalowy mur, który w 2023 roku przeciął rezerwat – współczesna manifestacja geopolitycznego podziału, rezonująca echem parusetletniej historii przesiedleń, okupacji i zbrodni. Autorki scenariusza – Polka Magda Kupryjanowicz, Białorusinka Tatsiana Zamirovskaya oraz Niemki Sarah Israel i Dana von Suffrin o żydowskich korzeniach – reprezentują różne kultury i różne osobiste więzi z puszczą. Stawiają fundamentalne pytanie: co pamięta las – nie jako metafora, lecz jako materialne, żywe archiwum?

Narracja prowadzona jest z perspektywy wielogatunkowej. Na scenie splatają się doświadczenia ludzi, zwierząt ikonicznych dla puszczy – żubrów i rysi – oraz drzew, których słoje przyrównane są do płyt gramofonowych, odsłaniających echa minionych wydarzeń. Spektakl rekonstruuje trudne dziedzictwo lasu: od okresu carskich łowów i eksperymentalnej hodowli żubrów, przez nazistowską eksploatację i tragiczne losy lokalnych społeczności oraz partyzantów podczas II wojny światowej, po współczesny kryzys humanitarny na granicy UE. Puszcza Białowieska jawi się jako akustyczne archiwum ideologizacji, wykluczenia i przemocy, ale także jako miejsce schronienia dla ludzi i zwierząt.

Zebrane historie i dźwięki puszczy przetworzono w formę eseju performatywnego. Performerki i performerzy prowadzą widzów przez gęstą, wielowarstwową narrację: archiwa, dokumentalne rozmowy, poetyckie obrazy i skomponowane na potrzeby spektaklu piosenki splatają się z nagraniami terenowymi i muzyką przetwarzaną na żywo przez Marcina Lenarczyka (DJ Lenar). Jego rola polega na zapętleniu historii – dosłownie i w przenośni – aby wydobyć to, co dotąd pozostawało niesłyszane.

Wood, Wood, Wood – Nothing's Ever Good funkcjonuje jako strategia kuratorska i kompozycyjna – praktyka powrotu, słuchania i przetwarzania. Puszcza, traktowana jako żywy organizm, opowiada zarówno o ciągłości przemocy człowieka wobec natury i przedstawicieli własnego gatunku, jak i o strategiach przetrwania oraz tworzenia nowych narracji. W rezultacie powstaje dźwiękowy pejzaż pamięci – pieśń żałobna i praktyka oporu jednocześnie, w której słuchanie staje się aktem uzdrawiania.

Wood, Wood, Wood – Nothing's Ever Good jest kontynuacją wcześniejszych odsłon projektu:

• instalacji performatywnej Scratching Trees, Volume #1, premiera 3 marca 2023, Lothringer 12 Halle, Monachium;
  
• instalacji performatywnej Scratching Trees, Volume #2, premiera 1 grudnia 2023, Lothringer 13 Halle, Monachium;
• czytania performatywnego The Looping Trees, premiera 6 czerwca 2025, NS–Dokumentationszentrum, Monachium.

Wood, Wood, Wood – Nothing’s Ever Good prezentowano także 14 listopada 2025 w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie.